Bàrdachd

Giorrachaidhean: GA – Gàidhlig a-mhàin; DCGB – Dà-chànanach, Gàidhlig/Beurla; DCGG – Dà-chànanach, Gàidhlig/Gaeilge;  DCGA – Dà-chànanach, Gàidhlig/Albais  

 

Cruinneachaidhean Bàrdachd

An cruinneachadh as ùire, air a sgrìobhadh còmhla ri Mark O. Goodwin,  Dà Thaobh a’ Bhealaich / The Two Sides of the Pass (DCGB), Two Ravens Press, 2009,  ISBN  978-1-906120-47-4

 

Breac-a’-Mhuiltein, rogha dhàn 1974-2006, DCGG, Coiscéim, Baile Átha Cliath, 2007

Ri fhaotainn bho www.coisceim.ie

(Tha Breac-a’-Mhuiltein a’ toirt còmhla dàin bho na còig cruinneachaidhean a leanas cuide ri dàin às ùr: Eileanan , GA, 1980; Bailtean, DCGB, 1987; A’ Càradh an Rathaid, DCGG, 1988; A’ Gabhail Ris, GA, 1994; Saoghal Ùr, GA, 2003.)

 

Bàrdachd Chloinne

Blasad de Aesop, GA, Seahorse, Tobar Mhoire, 1991

 

Cruinneachaidhean (le grunn math dhàin annta)

An Aghaidh na Sìorraidheachd, DCGB, (ochdnar bhàrd), Polygon, Dùn Èideann, 1991

Scotland o Gael an Lowlander, (ceathrar bhàrd), DCGA, Gairm, Glaschu, 1996

An Tuil, DCGB, Polygon, Dùn Èideann, 1999

 

Taghadh beag de bhàrdachd sean agus ùr.

 

Anns a’ Mhonadh

 

Aon latha nam shuidhe sèimh,   

chunnaic mi rathad dearg

ag èirigh às a’ mhonadh ghorm

’s a’ dol à fianais gun fhios.

Cò ghabhas an rathad sin

a bhuilicheas beatha à fuil

gu mullach na gualainn thall

thar bàn-ghleann an fhacail.

(Bha muir ball-fhianaiseach shìos

le gàireachdainn fann magaidh –

ise gun cheum, gun fhacal,

còmhnard a h-uachdar ’s a duan).

 

Ach b’ e mo mhiann an rathad

a bhriseas ’s dòcha an cridhe,

is leum mi gu coiseachd le sunnd,

a’ faicinn an dust ’s an ùir,

a’ pògadh an smùir na mo làimh –

làraich nam bàrd a dh’fhalbh.

’S thàinig thugam an fhìrinn ud

am meadhan na sìth-chainnt –

cha radha bàrdachd ach bith.

 

 

 

 

 

 

 

Eileanan

 

Eileanan ag èirigh às a’ chuan,

am bunaitean falaichte

ann am fiosraichidhean cèin’.

 

Tha eileanan ann an tìm, ’s iad às,

nan treòraichean dhan ànrach,

no meòrachadh air tìm nach till air ais.

 

Tha feadhainn ann a tha suidhichte,

àrd is dubh ann am meadhan na tuil’.

Cha ghluais an doineann an staid chruthaichte.

  

Is  feadhainn le àmhghar làbha is pronnaisg,

leanabanan mara nan cridheachan sract’.

Is eileanan deighe fuar ghluasad anns an uisg'.

 

Seasaidh cuid gun ghuth a radha,

aonaranach – am broinn a-staigh na creig –

gun iad a’ gèilleadh do theas an latha.

 

Tha thusa nad eilean anns a’ chamhanaich

deibhinne, dorcha, diùltach,

do bhunaitean ann an tìm a theich.

 

Agus mise aig dòl sìos na grèine,

eilean a’ coimhead air eilean eile.

Fàgaidh mi agaibhse ur dealbhadh fhèin.

 

 

 

 

 

Mo Bhaile A-nochd

 

’S tusa mo bhaile a-nochd

’s cha bheag an t-iongnadh do sholais,

blàth-dheàrrsach ann am fàsach a’ mhonaidh.

Àrd os cionn sràid na mara

èiridh do shràidean eile,

sràidean mar bhrat cas-shocrach,

’s fairichidh mo làmhan do shlighean,

’s fairichidh mo chridhe do chridhe.

Coille is craobh eadar na ceuman,

nì iad èirigh air na mullaich

’s bidh na tulaich bog le còinnich

’s bidh a’ chòinneach le braon.

 

’S tusa am baile tha soilleir,

baile beag an cois na tuinne,

baile dìomhair mo ghaoil dhut,

baile tràigh is baile talaimh,

baile nan cìoch a tha caoin,

baile a thogas mi bhuam fhìn

’s a chumas sinn paisgte mar aon.

 

Nuair thogas tu do sgiort samhraidh

nì mi dannsa air do raon,

is dìridh sinn na steapaichean

an àirde o bheul na mara

gus am bi sinn os cionn an t-saoghail,

is chì mi thu nad laighe shìos

mar dhaoimean anns a’ chaol.

 

 

 

  

Eadar Lagh agus Gàire

 

Tha an dàn seo gun nàire

a’ coiseachd na h-oir eadar lagh agus gàire,

 

a’ fas mar chraoibh ann an solas na grèine,

na duilleagan a’ dannsa far an fheàrr leo,

’s stoc a’ fàs far an èiginn:

 

e fàs sa bheàrn eadar lagh agus saorsa

agus fios againn nach eil ann an saorsa ach seo:

na laghan sin tha am falach o dhaoine.

 

’S mu dheireadh thig sinn gun cho-dhùnadh

gu bheil sgàile aineolais air ar sùilean.

 

 

                   

 

 

Thar na Starsnaich

 

Thar na starsnaich

le sunnd, le aighear,

airson gum faca mi boillsgeadh beag

dhen ghrian tro na cùirtearan.

Tha mi a’ dol air an t-slighe

le teagamh, le eagal,

airson nach eil mi cinnteach dè tha romham,

no air mo chùlaibh

ged a chunnaic mi aiteal òir air a’ bheinn mhaireannaich.

 

O iodhalan boga na cluasaig!

Tha mi a gabhail slàn leibh

gu sunndach, le teagamh, le deòir

airson cho ceàrr ’s a bha mi cho fada,

airson nan làithean stròdhail,

airson nan cuibhrigean blàth, meallta.

O, a chridhe lèirsinnich!

O, a chridhe shalaich, chealgaich!

Tha thu air do mharbhadh le ìobairt,

air d’ fheannadh le sgian na maidne.

 

Ach theirig thar na starsnaich, na seall air ais

dhan dachaigh bhlàth, chofhurtail

no ris na ballachan dìonach.

Tha thu a-muigh anns an t-solas;

tha na beanntan ag èigheach;

tha na fàsaichean iongantach fad chomhair;

tha na reultan sìorraidh a’ spreadhadh an cuid driùchd ort,

iad co-shìnte ris a’ chòmhnard shuthain.

O, iongantais! O, iolaich! O, a mhìorbhail neo-chrìochnaicht!